| |
 |
Terugkeer naar Brideshead
Columns
|
14 December 2008 | 09:54:44
|
Terugkeer naar Brideshead
Waarom moet je altijd teruggaan naar de plek van de misdaad? Het is een ongeschreven wet, denk ik. Terug naar de plek waar je iemand hebt vermoord, terug ook naar de plek waar je hebt liefgehad. Met het risico dat je alleen schimmen ziet... langvervlogen schimmen die niet eens een schaduw achterlaten op de kleuren die je gedachten nog steeds opwekken. In het geval van Brideshead zijn mijn gedachten en de daarmee verbonden gevoelens tegenstrijdig. Ze trekken aan en stoten tegelijkertijd af. Het verlangen naar wat was en teleurstelling en verdriet over hoe het afliep.Het verhaal is al lang verteld, daar wil ik het niet meer over hebben. Wel komen de twee namen boven van die twee schimmen die zo’n allesbeheersende hoofdrol speelden in de tragedie, die slechts een klein onderdeel was van het treurspel dat al eeuwen op Brideshead speelde. Voor een bruid is Brideshead nooit een zegening geweest. Wat dat betreft is er te veel mislukt en te veel nooit van de grond gekomen. Is het niet het beste dat het huis verwordt tot zo’n ruïne waar Albion vol mee staat? Het zou onverdraaglijk zijn toe te staan dat ook in de toekomst de mislukking er zou heersen. Met alle gevolgen van dien: mensen die nooit gelukkig kunnen worden. Met die gedachten vertrek ik voor de allerlaatste keer. Ik hoop dat velen na mij lering zullen trekken uit mijn verhaal. Was getekend, Charles Ryder.
(OpSpraak, najaar 2008)
|
|
|
|
|
Liefde in tijden van cholera
Taal/Column | Columns
|
24 Juli 2008 | 11:22:15
|
Liefde in tijden van cholera
Duizenden malen heb ik het aan Don Florentino uitgelegd... Hij voelt zich in zijn eer aangetast door de kinografische weergave van zijn eeuwige liefde voor Doña Fermina Daza. Mijn intiem monument van literair inzicht heeft hij kunnen verkroppen. Daar valt mee te leven... leven...? Don Florentino achtervolgt mij vanuit de dood. Zijn schim komt eens per dag uit een schaduw en hij slaat mij met een handschoen in het gezicht. Een uitdaging tot een duel. Maar, hoe duelleert men met een dode? Ik hefsymbolisch mijn pen naar hem op en zeg hem telkens weer: ‘Dit is mijn wapen.’ En dan is hij weer weg om de volgende dag terug te keren. Het geduld dat Florentino 53 jaar, zeven maanden en elf dagen en nachten had om te wachten op zijn Fermina, kan hij in de dood niet meer opbrengen. Op mijn laatste pagina sterft hij niet, maar krijgt hij de ruimte nog lang heen en weer te varen – op de vlucht voor de cholera. ‘Ons leven lang’, zoals zijn laatste woorden op de laatste regel van de laatste bladzijde zijn. Met het enige wapen dat ik heb, schrijf ik hem een ongeschreven oofdstuk,
een postuum naschrift, als een duel met een dode. Don Florentino en Doña Fermina varen de eeuwigheid in, van vlees tot geest geworden ‘vliegende Hollanders’ ... en het schip verheft zich uit de golven enzovoorts. En Florentino praat eeuwig door met zijn geliefde. Zou hij morgen weer verhaal komen halen?
(OpSpraak 37, zomer 2008) |
|
|
|
American Psycho
Taal/Column | Columns
|
06 April 2008 | 09:47:08
|
American Psycho
Mijn naam is Patrick Bateman. Ooit verdiende ik miljoenen als investment banker. Ik droeg alleen de duurste merkkleding, at in exclusieve restaurants en ging uit in trendy nachtclubs. Mijn verloofde paste goed bij mij; ze kwam rechtstreeks uit Tom Wolfe's 'The Bonfire of Vanities'. Ik was trots op mijn perfect afgetrainde lichaam. Elke dag deed ik mijn 'work outs'. Niemand kon zich met mij meten, want ik had ook de allermooiste design business cards, met watermerk.
Verder... Ik dronk meer dan misschien goed voor mij was. Voor de kick experimenteerde ik met de zuiverste cocaïne. Geld speelde geen rol.
Maar, ik had van die dromen... bizarre dromen... ik zag bloed, veel bloed... en lichaamsdelen. En het wond me verschrikkelijk op om met vrouwen geweldadige sex te hebben... om ze daarna aan stukken te snijden. Er restten me alleen nog maar slapeloosheid, afgewisseld met nachtmerries.
Mijn psychiater vond dat ik het allemaal op moest schrijven. Bij voorkeur onder pseudoniem. Dat hielp...
Ik woon nu in Key West, schrijf boeken en drink alleen nog maar mineraalwater. De veertig slachtoffers die ik in mijn dromen maakte – vrouwen, mannen en dieren – zijn gecondenseerd op een paar honderd bladzijden fictie... fictie? Ik weet het niet en zal het nooit weten. Mijn psychiater zegt dat ik schyzofreen ben en beter kan blijven schrijven voordat er weer verminkte lichamen door mijn dromen gaan lopen.
(OpSpraak magazine, voorjaar 2008) |
|
|
|
De recensent
Taal/Column | Columns
|
18 December 2007 | 08:57:06
|
De recensent
De recensent heeft geen telefoon. Of doe ie maar alsof en heeft ie een geheim nummer? Desniettemin wilde ie even geen commentaar geven en z'n advocaat maakte wereldkundig dat een schikking hem schikt. Kortom: Neerlands literair geweten gaat met pensioen. Hij past met zijn zeventig jaren niet meer in de verjonging die de cultuur blijkbaar ondergaat. Andere oudere jongeren mogen wel oppassen. Zullen wij 'm missen? Hij, die jarenlang onze ingestuurde manuscripten naar de mestvaalt verwees en daarna ons wel – en zonder hem - verschenen werk neersabelde...? Mogen wij twijfel uitspreken? Kan de recensent wel zwijgen? Hij heeft, althans, geen telefoon... |
|
|
|
In koelen bloede
Taal/Column | Columns
|
09 December 2007 | 09:37:52
|
In koelen bloede
Het valluik ging open, en Hickock hing daar voor ieders oog twintig minuten lang, voor de gevangenisarts eindelijk zei: ‘Ik verklaar dat deze man dood is.’
‘Ik ben gek,’ Truman Capote weet het zeker. Hij kijkt me met bloeddoorlopen ogen aan, vet onder de alcohol en drugs.
‘Ik hield zielsveel van Dick Hickock en Perry Smith. Hun executie was ook mijn executie. Dat ik na tweeëneenhalve dag huilen niet tot het besluit ben gekomen om een boek te schrijven dat “nooit meer schrijven” zou moeten heten, is mij nog steeds een raadsel.’ Zijn hoge stem slaat tijdens deze woorden driemaal over.
‘Nadat Dick verhangen was, vroeg Perry toestemming om nog met mij te praten. Hij kuste me en zei: “Adios amigo!” en werd toen opgehangen. Weet je hoeveel tranen een mens in tweeëneneenhalve dag plengt?’
‘Dat boek kostte me zes jaar van mijn leven. Ik wilde een aangrijpend, schokkend, dramatisch en tegelijkertijd ontroerend relaas schrijven. Speciaal daarvoor heb ik deze vorm van niet-fictieve roman uitgevonden. Een tocht naar de hel en terug.’
‘Desalniettemin bracht mijn uitvinding mij geen Nobelprijs, maar wel faam en veel geld. Ik ga onder de rijken, die mij min of meer beschouwen als hun schoothondje. Uiteraard krijg ik geen pen meer op papier. Dat is de prijs van de roem.’
‘Ik voorspel u dat ik uiteindelijk ten onder zal gaan aan seks, drugs en rock-’n-roll. Dat is onvermijdelijk voor vastgelopen genieën. Er zullen films over mij worden gemaakt. En er zal nog lang over mij worden geroddeld.’ Hij staat plotseling op en loopt weg. ‘Nu moet ik een borrel,’ murmelt hij. ‘Ik ben gek,’ roept hij uit de verte. Hij weet het zeker. |
|
|
|
Ik denk, dus ik ben...
Taal | Aforismen et al
|
15 Oktober 2007 | 12:35:27
|
Denk ik, dat ik ben of
droom ik dat ik ben?
Misschien droom ik
dat ik denk dat ik ben.
Ik denk dat ik weet
dat ik ben, dus ik ben,
denk ik.
(vrij naar Descartes) |
|
|
|
De brug
Taal/Gedicht | Gedichten
|
08 Juli 2007 | 13:16:23
|
|
De brug
ik ga naar Vreeswijk om de brug te zien
met dank aan Nijhoff zie ik er nu twee
de eerste een struise boog, als een vrouw
de tweede een vaag betonnen schaduw
verkeer voegt zich volgzaam naar de brug
schepen snijden door hun weerspiegeling
dit kruispunt van internationaal gekrioel
duwt met geweld de groene oevers vaneen |
|
|
|
Voorwaardelijke stilte langs de Lek
Taal/Gedicht | Gedichten
|
08 Juli 2007 | 13:13:33
|
Voorwaardelijke stilte langs de Lek
het gras ligt verstard op de grond
en de lucht trilt bijna onzichtbaar
terwijl de bomen schalks pauze houden
spiegelt de zon zich in het water
koeien grazen, slordige grasmachines
melk en kaas producerende boehs
terwijl de dijken de rivier knellen
tussen knieën van brokken basalt
over het water blijft daar de brug
trekt een rechte schaduwstreep
over het ad random golvende water
de techniek van de verbonden oevers
staat haaks op het willekeurig water
dat Vianen en Vreeswijk in twee breekt… |
|
|
|
Vakantielectuur: De slinger van Foucault
Taal/Column | Columns
|
08 Juli 2007 | 13:11:51
|
Vakantielectuur: De slinger van Foucault
De vraag is nog steeds: doen we in de vakantie intellectueel of doen we gewoon? In ieder geval moet de laptop mee. Dat is handig voor het opslaan van al de foto's en films. Bovendien kan ik er mijn e-mail mee bijhouden. Je moet toch contact houden met de wereld om je heen. Ook Google Maps is daarbij een uitkomst: weet waar je bent en waar je heengaat. Als het regent kan je alternatieve attracties opzoeken: een gratis museum of een groot winkelcentrum. Zolang er maar een boekwinkel is, maakt het mij niet uit. In elk museum kan je tegenwoordig aardige boeken kopen. En uit elke vlek waar ik kom wil ik een boek meenemen. Ook het omgekeerde is een idee. Ik denk dat ik in het Pantheon in Parijs demonstratief 'De slinger van Foucault' ga zitten lezen. Klapstoeltje mee en oppassen dat ik die slinger niet tegen mijn kop krijg. |
|
|
|
Vakantielectuur: Götterdämmerung!
Taal/Column | Columns
|
08 Juli 2007 | 13:10:39
|
Vakantielectuur: Götterdämmerung!
Luieren aan de rand van een zwembad, bakken op het strand, wandelen door de bossen, uitwaaien op een bergtop. Er is altijd een boek dichtbij. Geen e-book, want dat kan je boven op een berg niet bijladen. Stel je voor, dat hij "down" gaat in een interessante passage! Geen smoesjes als: te zwaar in een rugzak? Gewoon nadenken! Maks "In Europa" doe je niet in een rugzak. Maar, die doet het wel langs een zwembadrand. Staat intellectueel. Dun en licht past wel. Voor Duitsland misstaat Heini Heine niet: "Nacht liegt auf den fremden Wegen, / Krankes Herz und müde Glieder; / Ach, da flieszt, wie stiller Segen, / Süszer Mond, dein Licht hernieder." Hoewel dit klinkt alsof de dichter 's nachts verdwaald is. Wel voor donker binnen, dus! |
|
|
|
|
|
